Miền Nam, niềm vui chan chứa đêm mơ hồ
Miền Nam, tình xuân sưởi ấm thêm đôi bờ
Giờ đây mùa xuân đang xóa tan mây mờ
Quên đi đau thương sầu nhớ
Vui ca tung gieo nguồn sống Đắp xây tự do
(văn phụng/ xuân miền nam)
2012
by Đinh trọng Phúc
Chỉ vài ngày về Quảng trị vội vàng, vợ chồng tôi lại vô nam ngay để về lại Mỹ. Thời gian về thăm quê sao quá nhanh! Sau bốn mươi năm xa vắng chẳng đâu vào đâu, nhất là những hình ảnh , âm thanh của ngày đại hội 60 Năm Trung Học Nguyễn Hoàng QT như còn lởn vởn trong trí óc.
Vợ chồng tôi về quê lần này có nhiều sự kiện mới lạ, đặc biệt khó quên.
Vợ chồng tôi về quê lần này có nhiều sự kiện mới lạ, đặc biệt khó quên.
Trên chiếc xe "giường nằm cao cấp" xuôi nam, tôi đã có dịp so sánh với các phương tiện giao thông trên con đường độc đạo 1A , thì những chiếc xe giường nằm đời mới này nó đương nhiên hơn hẳn. Tuy giá vé cao hơn, nhưng xe chạy nhanh, lại thêm ăn uống dọc đường hãng xe phục vụ chu đáo hơn. Chuyện này làm tôi phải nhắc đến cái tên "chuyến xe bão táp " người viết chỉ ví von lại với cái tựa đề trong một phim ngắn trên chương trình truyền hình nào đó nhằm đặt cho chuyến xe vợ chồng tôi ra trung này. Chuyến ra quê này là xe khách bình thuờng. Ghế ngồi chứ không loại xe giường nằm như lúc vô lại miền nam trong đoạn kể ở phần dưới. Chuyến xe ra chạy chậm, không an toàn, tài xế lại thiếu tinh thần trách nhiệm quá mức cho phép. Có thể khách đi đã quen với tình trạng đó, nhưng đối với người về như tôi thì quả là một vấn nạn trong lòng.
Quý bạn có cho người viết quá lời hay quá 'ca cẩm' đó chăng? Nếu bạn thấy hình ảnh anh tài trong chuyến xe ra vừa lái xe vừa nói điện thoại di động. Có thể anh chàng lo "tán cô đào " nào ngoài Hà Tĩnh, Vĩnh linh gì đó? Có khi xe đang chạy, thấy quán bán chuồng chim đẹp, anh ta dừng lại mua chơi! Anh chẳng màng chi bao nhiêu hành khách đang nôn nóng trên xe? Có thể tôi quen đời sống chính xác, đúng giờ, nơi xứ người ta, nên qua đây lại "dị ứng" chăng? Hay tánh tôi khó chịu, không biết 'nhẩn nại" chăng? Dù sao khi trở về nam, vợ chồng tôi lại chọn xe GIƯỜNG NẰM là phản ứng tự nhiên, sau khi tôi đã gán cho chiếc xe ra kể trên là chuyến xe 'bão táp' như trong cuốn phim nào đó của Việt Nam vừa chiếu.
Trở lại chuyện trên xe GIƯỜNG NẰM. Chuyến xe chạy êm, không nhồi, lắc mạnh khi có đoạn đường xấu. Nằm thư thả tôi có cơ hội ngó nghiêng qua thành cửa sổ, vừa ngắm hình ảnh quê huơng vùn vụt chạy lui phía sau, vừa ôn lại chuyện vừa qua...
Tôi hình dung lại những cái bắt tay vội vàng, những lời nói dứt khoảng chưa hết ý của bạn bè, của những người quen lâu hay mới quen. Trong mớ hỗn độn vội vã trong mấy ngày về lại quê huơng đột ngột của tôi, thời gian chưa định sẵn nó như tạo dựng trong trí tôi một thứ cảm xúc pha trộn khó phân biệt.
Tôi nhận ra gần mình có hai cha con cùng mua một vé trên cái giường cách tôi một hành lang hẹp. Người cha cở tuổi con trai đầu của tôi. Dáng dấp người bố, nếu tôi không lầm, thì là một công nhân hãng xưởng nào đó trong nam. Tôi lại chẳng đoán sai, qua giọng nói thì anh phải là người Nghệ -Tĩnh, đồng nghĩa không phải là người Quảng trị. Cháu gái khoảng ba tuổi, tóc hớt ngắn theo kiểu con trai. Bộ đồ cháu mặc như đang chơi trong nhà không có vẻ gì là đi nam, nói đúng hơn là đang cùng bố làm chuyến viễn hành vào nam trong đời cháu. Anh thanh niên, người bố, coi bộ cưng yêu đứa con gái nhiều lắm. Thỉnh thoảng anh lúi húi lấy từ túi đồ dưới chân ra một chút quà đút cho con ăn. Suốt chặng hành trình dài, hành khách ai cũng thiu thiu ngủ; tôi để ý cháu gái đó cứ lổm ngổm ngồi ngồi trên bụng bố,chẳng chịu ngủ chút nào. Anh thanh niên thỉnh thoảng vỗ nhẹ cho con ngủ. Hai bố con đang vô nam, chắc chắn đó là sinh kế; nhưng mẹ cháu gái đâu tôi đoán chẳng ra?
- Khi mô vô SÀI GÒN rứa ba?
Câu hỏi đột ngột của cháu bé kia chợt cắt đứt dòng suy nghĩ của tôi. Người kể chuyện này bắt đầu chú ý về một câu hỏi hồn nhiên của cháu bé, bất chợt lòng tôi cảm thấy nao nao buồn.
Hai tiếng "Sài Gòn", tưởng chừng đã nhạt nhòa, phủ lấp theo mấy mươi năm quên lãng. Thế mà hôm nay trong một chuyến xe, lại thốt ra chính miệng một cháu bé từ ngoài bắc vào. Câu hỏi của cháu thật sự khiến tôi vừa ngạc nhiên lẫn xúc động.
Một thoáng liếc qua cháu như một phản xạ thật nhanh mà tôi không kìm được. Từ những gì sâu kín, bấy lâu nay (có thể hay nhiều người khác) tôi giữ mãi trong lòng nay bỗng sống lại từ một câu hỏi của một cháu nhỏ, một tâm hồn chất phác, ngây thơ.
Tôi lại nghĩ chính đó là một sự thật hiển nhiên: kết tinh từ những mong đợi thiết tha của bé và ngay cả cha mẹ bé hay xóm làng ngoài kia- Vĩnh Linh, Nghệ Tĩnh- những truông cát dài hẹp, đất đai khô khan, người đông bao đời vẫn mãi đói nghèo. Cháu bé hàng ngày nhìn thấy bà con lần lượt theo nhau, huớng về nam. Một phương nam cũng là việc làm, đồng lương, cơm gạo mà bố bé từng gói ghém, tém nhặt về đem quê giúp đỡ gia đình...
Có thể tôi đoán đúng. Chính hình ảnh những bận bố cháu về thăm quê, từng vẽ nên một miền nam no ấm. Từ những chiếc bánh, gói kẹo hay quà cáp mà người bố này mỗi lần về quê từng dựng nên một bức tranh Sài Gòn giàu có trong trí óc bé thơ:
-Khi mô vô SÀI GÒN rứa ba?
Câu hỏi của cháu cứ lởn vởn trong đầu tôi suốt hành trình vô nam. Có chút gì chua chát, bồi hồi, bất giác dâng lên trong lòng tôi về cái chuyện 'hay quên' của người đời. Có thể lắm, một số người sinh ra, lớn lên từ đất phương nam nhưng lại 'mau quên' khi đã thỏa mãn với những gì hiện có trong tay. Thế mà trái lại trong lúc này, một em nhỏ không liên hệ chi về một địa danh- nói đúng ra một thành phố mất tên, em vẫn nói lên một cách vô tư như đã từng xưng tụng, ước ao, mong chờ, cùng tràn đầy mỹ cảm về một miền nam tràn đầy hứa hẹn.
Người mình chỉ thích gọi hai tiếng "Sài Gòn" chẳng khác chi tiếng nói phát ra từ trái tim chân thật đó là miền nam nơi chỉ có hai mùa mưa nắng. Tiếng gọi đó thực sự là mùa xuân miền nam như muốn níu kéo của những gì mà chẳng ai muốn mất!
Về phương nam đó là hướng của một miền đất hứa là mùa xuân của người dân Việt từng có những tâm hồn hào sảng chân chất và tình thương đầm ấm từ lòng người chất phác ngay thẳng.
Tôi tin người bố kia lúc ra quê hay những người ngoài kia từng vào nam làm ăn, chắc hẳn họ từng gọi thế. Hai tiếng Sài Gòn sẽ không còn xa lạ cho người mình nói chung. Đó là những gì của thân thiện, chở che, bao dung cùng chia sẻ. Thật vậy, cho đến hôm nay trong tâm khảm tôi, hay trước mắt tôi câu hỏi của một cháu bé từ ngoài kia vào, rõ ràng hai tiếng "Sài Gòn" như một quán tính cho cả ba miền đó là mùa xuân dân tộc.
Sài Gòn- hai tiếng cháu gái đã quen. Xóm làng của cháu ngoài đó thường nghe. Một chút tưởng tượng nào đó nhưng người viết lại tin. Bà con ngoài quê cháu bé chỉ cần nghe hai tiếng Sài Gòn, mọi người đều hiểu đó là một nơi cần tới- một phương trời có sức cám dỗ mặn mà, nồng ấm một vòng tay dang rộng chẳng khác chi là một vùng "đất hứa".
Miền Nam, niềm vui chan chứa đêm mơ hồ
Miền Nam, tình xuân sưởi ấm thêm đôi bờ
Giờ đây mùa xuân đang xoá tan mây mờ
Quên đi đau thương sầu nhớ
Vui ca tung gieo nguồn sống
Đắp xây tự do
Người viết lại muốn thả hồn về dòng nhạc cũ của VĂN PHỤNG, ông từng ca tụng "vùng đất hứa" nam phương trong bản nhạc Xuân Miền Nam Bốn mươi năm sau, qua cuộc 'đổi đời' để hôm nay chúng ta tình cờ nghe câu hỏi ngây thơ của một cháu bé từ bắc vào nam -"KHI MÔ VÔ SÀI GÒN RỨA BA?" lần đầu tiên trong đời, cháu có dịp theo bố vô nam và cùng chung một chuyến xe với kẻ viết bài này.
Một câu hỏi đơn sơ, lạ thay tôi hình dung tất cả xưa và nay đều hòa chung một ý tưởng; đó là một miền nam thực sự có một mùa xuân mỗi lúc tết đến xuân về./.
edit lại từ bài cũ của cùng tác giả
ngày 13/2/2026
No comments:
Post a Comment