XE THAN THỜI BAO CẤP THẬP NIÊN 1980
Tết sắp về rồi. Trên mọi nẻo đường quê hương đồng nghĩa với điệp khúc "năm hết tết đến" cùng hình ảnh lo chạy đáo đôn làm sao có một ngày xuân đầy đủ?! Công nhân học sinh có ngày về quê ăn tết, bỏ bao ngày làm việc quần quật hay học bù đầu trên thành đô hoa lệ.
Về quê đó là lúc ta nghĩ về phương tiện tức là xe cộ. Nói sao chăng nữa, phương tiện ngày nay trên quê nhà quá đầy đủ, dư dật, thừa cung hơn cầu. Không cần nhấc phôn như mấy năm trước, bà con ta chỉ "bấm bấm" hay "chọt chọt" vào cái Iphone mới tinh cũng có xe tới cửa đón mình. Nếu có tới bến xe thì cũng ngồi thoải mái trên hàng ghế nệm êm ru!
Ăn tết hay đi lại thời nay sao nghĩ mà thương về cái năm "mồ ma bao cấp"; nói tới hai chữ ĐI LẠI bà con mình "vạn bất đắc dĩ" mới đụng vào.
Khổ ơi là khổ cho cái vé xe!
Ba bốn giờ sáng đã chầu chực tại bến xe rồi. Tờ mờ sáng bắt đầu chen nhau mua vé. Nhưng chỉ vài ba người đầu thôi. Hết ưu tiên một ưu tiên hai đến dân thì HẾT VÉ?
Hết Vé là hình ảnh "vạn cổ sầu" đó là lúc tiếng lòng của người dân nghèo bắt đầu ca "mấy câu vọng cổ" nhằm than thân trách phận. Thiếu xe hay thiếu xăng dầu đưa đến tình trạng cho hàng loạt chiếc xe tư nhân thời trước 1975 bắt đầu bị 'Cải tiến' hay 'biên chế' vào 'chế độ CHẠY THAN'? Chủ xe đã vào Hợp Tác, vào xong mà không Chạy Than thì chạy cái gì đây!?
Cả nước đang 'đi lên phấn đấu' từ lương thực đến nhiên liệu. Xăng nhớt cần gì?
Ta có biết bao nhiêu là rừng tha hồ dùng 'THAN CHẠY MÁY"?
Rừng vàng biển bạc mà!
Tội nghiệp thay cho những chiếc xe than chạy 'cà rịch -cà tang' trên bao nẻo đường thiên lý của quê hương ta. Thỉnh thoảng xe dừng thằng lơ xe chạy xuống ruộng múc nước đổ lên cái thùng cao trên mui xe giúp mát máy. Xong, hắn lại chạy lui phía sau đổ thêm than, tay lấy cái que sắt dài xoi nghe "thùng thục" vào cái thùng than nóng hừng hực phía sau.
Rồi chúng ta lại nhớ mà thương cho bà con - ai hết chỗ trong xe đành phải bu (hay bám) phía sau, vừa mõi tay vừa chịu đựng hơi nóng từ cái thùng than quái ác kia! Tuy đu hay bám lắc lư trên con đường "thiên lý" nhưng chẳng có ai dám bỏ cuộc? Bỏ cuộc thì làm sao về được nhà? Tấm thân người có được trên chuyến xe than dù gian nan cách mấy cũng "cầu trời khấn phật" cho xe "đi đến nơi về đến chốn" là may mắn cùng mừng khấp khởi rồi; chẳng có ai biết thế nào là tâm lý chê bai hay coi thường chiếc xe than cả!
Ôi xe than nhớ mãi một thời! Người viết lại miên man nhớ về hình ảnh cha mình ngày đó. Có việc đi xa, Ông lo chuẩn bị bao thứ linh tinh từ chiều hôm trước. Do sợ quên, thân phụ tôi đã soạn sẵn nhiều thứ đặt gọn trên cái bàn trà ọp ẹp... nào bình thuốc lào, nào cái ví giấy tờ nào cái bị lác đựng mấy món quà cho con cháu...
Mới một hai giờ sáng, người cha đã dậy trước rồi. Lúc tiếng gà đầu thôn eo óc gáy canh ba canh tư cùng tiếng lao xao của đoàn người gánh than từ trên dốc gánh xuống đó là lúc cha tôi vội vàng "khăn gói" bước ra hoà nhập với họ để về bến xe nơi phố thị. Người cha già cuốc bộ về đến bến xe phải mất hơn một tiếng đồng hồ. Nơi đó có mấy chiếc xe than đang im lìm 'ngủ' trong đêm. Tờ mờ sáng xe than sẽ thức dậy đốt lò; nó sẽ tiếp tục 'cà rịch cà tang' trên con đường quê hương chuyên chở đám dân nghèo.
xe sang hiện đại thời nay
Bạn ơi! thời này chúng ta đang tận hưởng sự thoải mái với xe cộ khi đi lại đó đây; đó là lúc dựa lưng vào thành ghế chiếc xe du lịch đời mới, có máy lạnh, chạy êm ru. Hi vọng sẽ có một thoáng giây nào đó chúng mình nhớ lại một thời HỪNG HỰC XE THAN, gian nan trên con đường gió cát quê nhà mà thấy thương về ngày tháng cũ./.
Đinh trọng Phúc
No comments:
Post a Comment